Zwart, wit, blank, donker, gekleurd

Al een tijd wil ik meer over ras schrijven. Als dochter van een witte vader en zwarte moeder en zelf nogal melkwit, vind ik het belangrijk dat we open en eerlijk over ras en racisme praten. Het is een thema dat erg gevoelig ligt, dat weet ik. Dat komt onder andere door koloniaal taalgebruik. Ik wil het graag goed doen, maar ook ik sla weleens de plank mis.

In een verhaal gebruikte ik de woorden ‘gekleurd’ en ‘blank’ tegenover elkaar. Op Facebook werd ik gewezen op koloniaal taalgebruik: ‘Je wilt iets veranderen, maar je gebruikt zelf koloniaal taalgebruik’. Een goed en terecht punt. Daarom via deze weg eerst een excuses: Het spijt me als ik mensen pijn heb gedaan met mijn woordkeus.

Ik ben daarna research gaan doen naar woordgebruik in de journalistiek. OneWorld is helemaal gestopt met koloniaal taalgebruik. “Dat de Nederlandse taal ‘doorspekt is met kolonialisme, neerbuigendheid en vooral: het witte, westerse perspectief’ lijdt geen enkele twijfel. Dus inderdaad, hoog tijd om daarvan af te stappen.” OneWorld schrijft: “Journalisten hebben een extra verantwoordelijkheid om het voortouw te nemen in de dekolonisatie van de taal. OneWorld streeft naar een eerlijke en duurzame wereld, dus zijn we zelfkritisch. We houden ons koloniale taalgebruik, en dat van andere media, tegen het licht.”

Dwingen tot nadenken
De Nederlandse taal is inderdaad doorspekt met kolonialisme. OneWorld stopt daarom met woorden als inheems, stam, etnisch en minderheden. “Woorden zijn niet zomaar woorden, ze dwingen ons tot nadenken”, schreef Seada Nourhussen, hoofdredacteur van OneWorld, in Trouw. “Bewust taalgebruik dwingt tot nadenken over vanzelfsprekendheden en normen. En bewuste mensen kunnen niet anders dan veranderen.”

Ik ben hartstikke fan van woorden en ik geloof dat woorden kracht hebben. Met woorden zeg je iets over de ander. Dus ben ik kritisch naar mezelf gaan kijken, naar de woorden die ik spreek en schrijf. Wat zeg ik over een ander als ik ‘blank’ gebruik? ‘Blank’ heeft een positieve bijklank van superioriteit. Het woord verwijst naar het koloniale verleden en naar apartheid.  ‘Blank’ betekent kleurloos: alsof de blanke huidskleur de standaard is.

Gelijkwaardiger
Heel eerlijk: ik had geen idee dat de betekenis van ‘blank’ teruggaat naar ons koloniale verleden. Misschien is dat wat naïeve van mijn kant. Maar ik ben wel voorstander van feedback, van kritisch naar jezelf zijn en van aanpassen als je iets weet. ‘Wit’ is in deze dus beter. Het is een gelijkwaardiger antoniem van ‘zwart’.

Naast research ben ik ook gaan opletten hoe Nederlanders hun taal gebruiken. Wanneer zeggen ze bijvoorbeeld ‘blank’? En ik ben er achtergekomen dat heel veel mensen ‘blank’ zeggen. Ik heb mensen met allerlei achtergronden ‘blank’ horen zeggen. En ze zeggen het onbewust, ze bedoelen er niet mee te zeggen dat de witte beter is dan de zwarte. Maar nu ik de andere kant onderzocht heb, begrijp ik dat het zo wel over kan komen op anderen. Al wordt koloniaal taalgebruik onbewust gebruikt, dan is het nog steeds niet goed.

ZoeteLiefde heeft daarom besloten om in verhalen als het gaat om huidskleur altijd de woorden ‘zwart’ en ‘wit’ aan te houden

Tot slot
We hebben elkaar nodig. Als ik er niet op gewezen was door een ander, dan was ik op dezelfde route doorgegaan. Laten we daarom open staan voor opbouwende feedback. Laten we bruggen bouwen. Laten we die bruggen niet verbranden door boos te worden als iemand een woord gebruikt dat steekt. Laten we open het gesprek aangaan. Durf elkaar in de ogen te kijken en eerlijk met elkaar te praten.

Als je opmerkingen of vragen over de keuzes van ZoeteLiefde hebt, voel je vrij om mij te mailen: marina@zoeteliefde.com. We gaan graag het gesprek aan!

Foto: Raw Pixel

Post A Comment

ZoeteLiefde zoekt de stilte. Lees hier de verhalen uit 'Lessen uit het klooster'.